|
PE
POLİETİLEN
Etilen,
petrokimya endüstrisinin başlıca ürünlerinden bir
tanesidir. Ambalaj sanayinde en çok kullanılan plastik
hammaddelerinden olan alçak yoğunluk polietilen (LDPE) ve yüksek
yoğunluk polietilen (HDPE), etilenin polimerleştirilmesi ile
elde edilmektedir. Etilen molekülleri, yüksek sıcaklık ve yüksek
basınçta katalizör ve katalizörler yardımıyla polimerleştirilerek,
birbirinden farklı özelliklerde polietilen (PE) ürünleri
elde edilir. Üretim teknolojisine bağlı olarak değişik yoğunluk,
erime aralığı ve moleküler yapısına sahip olan PE
hammaddesi, 5 önemli kategoride sınıflandırılabilinir.
|
PE
Tipi
|
Yoğunluk
Aralığı (gr/cm3)
|
|
HDPE
|
0.941
– 0.967
|
|
LDPE
|
0.915
– 0.935
|
|
LLDPE
|
0.910
– 0.925
|
|
MDPE
|
0.926
– 0.940
|
|
VLDPE
|
0.880
– 0.912
|
PE
hammaddesinin daha sert veya daha esnek özelliğe sahip olması
polimerin üretimi esnasında belirlenir. Yoğunluk ve akışkanlık
gibi özellikler, PE’nin polimerizasyonu sırasında uygulanan
basınca bağlı olarak değişmektedir. Düşük basınçta üretilen
PE yüksek yoğunlukta iken
yüksek basınçta üretimle alçak yoğunlukta PE elde
edilmektedir.
Gaz
halinde bulunan etilen hammaddesinden, üretim sürecinin
sonunda yumuşak ve lapaya benzer bir kıvamda elde edilen PE
hammaddesi, delikli bir levha ile presten geçirilir. Çıkan ürünler
döner bıçak tarafından kesilerek, şeffaf ve beyaz granüller
elde edilir.
LDPE,
düşük yoğunluklu polietilen, 0.915 – 0.935 g/cm3
arası bir yoğunluk aralığına sahiptir. 1939’da keşfedilmiştir.
Bu hammadde uzun dalları ve uzun polimer zinciri sayesinde iyi
işlenebilme özelliği taşır. Günümüzde en çok film ve
ambalaj endüstrilerinde kullanılmaktadır. LDPE üretimi için
otoklav ve tubuler prosesleri olarak bilinen iki temel yöntem
bulunmaktadır. Günümüzde tubuler prosesi, yüksek etilen dönüştürme
oranları dolayısıyla otoklav yöntemine göre daha çok
tercih edilmektedir.
HDPE,
yani yüksek yoğunluklu polietilen 0.941 – 0.967 g/cm3
yoğunluk aralığındadır. Bu hammaddenin üretimi,
tepkimelerin düşük basınçta ve sıcaklıkta gerçekleşebilmesini
sağlayan yeni katalizörlerin keşfedilmesi sayesinde mümkün
olmuştur. HDPE, doğrusal yapısı ve kısa dallı zincirleri
dolayısıyla daha kristalimsidir. Günümüzde en çok şişirme
ve enjeksiyon uygulamalarında, film ve levha endüstrilerinde
kullanılmaktadır. HDPE “slurry” ya da süspansiyon çözelti
veya gaz fazı yöntemleri ile üretilebilir. Gümüzde hammadde
üreticisi firmalar, yeni süspansiyon yöntemleri ve
metalosenler gibi yeni katalizörler geliştirmeye çalışmaktadırlar.
LLDPE,
yoğunluk aralığı 0.910 – 0.925 g/cm3 olan düşük
yoğunluklu bir polietilendir. Etilenin polimerleştirilmesi sürecinde
LDPE’ nin yoğunluğuna ve HDPE’nin doğrusallığına
benzer bir ürün elde edilmesi için büten, penten, heksen ve
oktenin katılmasıyla gerçekleştirilir. Film uygulamalarında
kullanılır. Metalosen-bazlı LLDPE hammaddeleri, film ve
ambalaj piyasalarında da kullanılmaktadır.
Kaynak
: Ambalaj Rehberi |